Dotacje dla rolników

Doradca rolniczy – rolniczy ekspert

Wiele osób jest zainteresowanych tak dopłatami, jak i innymi udogodnieniami rozwoju gospodarczego. Polskie rolnictwo jest jednak niezwykle rozbudowanym i zróżnicowanym sektorem gospodarki. W związku z tym programy pomocowe, dopłaty dla rolników, opcje modernizacyjne, czy ułatwienia dla pozarolniczej działalności gospodarczej są nie tylko bardzo liczne, lecz także złożone i wielowątkowe, a czasem nawet skomplikowane – na przykład od strony prawnej. Dla wielu rolników są one jednak ogromną szansą na rozwój. Wystarczy wspomnieć projekty modernizacji gospodarstw rolnych, programy inwestycyjne na rzecz rozwoju usług rolniczych, premie związane z rozpoczęciem działalności pozarolniczej i premie dla młodych rolników. W propozycjach wsparcia rolnictwa nie brakuje też programów związanych z rolnictwem ekologicznym i restrukturyzacją małych gospodarstw. Pomoc we wdrażaniu wszystkich tych projektów, możliwą dzięki dogłębnej ich znajomości, polscy rolnicy uzyskują ze strony agroekspertów, jakimi są specjaliści doradztwa rolniczego.

 

Dotacje dla rolnictwa, programy dofinansowania dla rolników – jak to załatwić?

Na czym polega doradztwo rolnicze, kim jest doradca rolniczy, skąd się wzięły lokalne grupy wsparcia? Komu należy się premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej? Jak wygląda rolnictwo ekologiczne i inwestycje, na które można dostać dofinansowanie? Odpowiedzi na te pytania nie są specjalnie skomplikowane, ale zacznijmy od podstaw. Przede wszystkim doradca rolniczy wszystkie sprawy prowadzi niezależnie od podmiotów regulujących rynek rolny, czyli zawsze reprezentuje rolnika, a nie urząd. Tak naprawdę tylko taka relacja pozwala na obsługę rozwoju małych i średnich gospodarstw rolnych, stąd indywidualne podejście do każdej sprawy, zaangażowanie oraz respektowanie uwag klientów.

 

Jak wziąć udział w programie rozwoju obszarów wiejskich?

Pierwszym krokiem do skorzystania z usług oferowanych przez rzetelne doradztwo rolnicze jest bezpłatna konsultacja. Często już na tym etapie można porozmawiać o możliwych rozwiązaniach i sposobach ich wdrożenia - najlepszy wybór to oczywiście największa oszczędność środków i największe zyski z przedsięwzięć. Ale warunkiem tego wyboru jest doskonałe i zawsze aktualne rozeznanie doradcy rolniczego we wzajemnych powiązaniach wszystkich elementów każdego rodzaju inwestycji. Jego rolą jest również uwzględnienie relacji ubezpieczenia, ewentualnego kredytu, typu umowy leasingowej i innych. Kolejna sprawa to dokumentacja – w większości przypadków do zadań doradcy będzie również należeć zgromadzenie i sprawdzenie dokumentacji wymaganej przy ubieganiu się o uczestnictwo w programach dopłatowych i inwestycyjnych, negocjacje z urzędami i bieżące zajmowanie się podjętymi sprawami. Bądźmy szczerzy – tylko strukturalne podejście do spraw polskiej wsi pozwala znaleźć najlepszy wariant danej inwestycji i zapewnić jej powodzenie. Na tym jednak działania doradców rolniczych się nie kończą, zaś dodatkową formą zabezpieczenia kooperacji z poszczególnymi gospodarstwami jest wiedza, jaką doradcy przekazują im podczas współpracy.

 

Dotacje dla rolników - Misja na rzecz polskiej wsi

Doradztwo rolnicze jest bardzo specyficzną dyscypliną. W gruncie rzeczy realizacja zadań związanych z rolnictwem i polityką rolną – krajową i unijną – wymaga wysokiej klasy specjalisty, który dysponuje zarówno precyzyjnym oglądem okoliczności jak i jest w stanie wskazać, które rozwiązanie będzie najlepsze dla danej sytuacji. Szkolenia i działalność informacyjna to ważne wsparcie rozwoju produkcji rolnej, podobnie jak programy pomocy w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych rolników. Jest to jednak przysłowiowy wierzchołek góry lodowej. Dlaczego? Sytuacja ekonomiczna nigdy nie jest stała, dlatego tam gdzie produkcja rolna jest najważniejszym procesem gospodarczym, do dyspozycji pozostają różnorakie programy, nawiązujące do różnych okoliczności – tak prawnych, jak i formalnych. Część z nich koncentruje się na podnoszeniu kwalifikacji zawodowych mieszkańców obszarów wiejskich. Inne wiążą się z ewolucją metod produkcji rolniczej i zmianami w stylu życia, ukierunkowanymi na pozytywną relację ze środowiskiem naturalnym. Nie bez znaczenia są też oczywiście działania związane z zachowaniem dziedzictwa kulturowego polskiej wsi, równoległe do trendów ekologicznej organizacji gospodarstwa rolnego.

 

Rolnictwo ekologiczne – dopłaty dla rolników i atrakcyjne programy

Skoro jesteśmy przy ekologicznej organizacji gospodarstwa warto nadmienić, że rolnictwo ekologiczne to dziedzina, która w ostatnich latach zaczęła się w Polsce bardzo dynamicznie rozwijać i przynosić rolnikom coraz większe zyski. Według danych szacunkowych większość funduszy przeznaczonych na programy związane z rozwojem tego sektora gospodarki została uruchomiona na rzecz małych i średnich gospodarstw, obsługiwanych przez firmy doradztwa rolniczego, a w szczególności lokalne grupy wsparcia. Trzeba też powiedzieć, że w kontekście rolnictwa ekologicznego w chwili obecnej znajdujemy się w okresie przejściowym. Co to znaczy? Otóż wsparcie dla rolnictwa ekologicznego jest w tej chwili realizowane na zasadach obowiązujących w okresie 2014-2020 i te gospodarstwa, które zdecydują się na związaną z nowymi zadaniami restrukturyzację, będą działać zgodnie ze „starymi” regułami jeszcze przez 3 lata, ale z myślą o nich podniesiono stawki ustalone dla założeń projektu „Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020”. Stawki płatności wzrastają średnio o około 27 procent (największy wzrost to ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji – 55 procent).

 

Przyszłość polskiej wsi czyli doradztwo rolnicze w praktyce

Na przytoczonym powyżej przykładzie można zobaczyć, że zakres programów jakie dają dotacje dla rolników jest znacznie szerszy niż wynikałoby z ich nazw i tytułów, dlatego jako firma profesjonalnego doradztwa rolniczego dążymy do tego, by na ich realizacji mogło skorzystać jak najwięcej gospodarstw. Co warte uwagi, nie każdy jest w stanie tego dokonać, mając nawet duże doświadczenie z rolnictwem. Przede wszystkim dlatego, że jak wspomnieliśmy na wstępie polskie rolnictwo jest bardzo zróżnicowane.

Obok wspomnianej wcześniej niezbędnej dokumentacji ważną kwestią jest analiza rynku artykułów rolnych i rolno-spożywczych, lub dostęp do rzeczowych danych, które ich dotyczą. Dzięki temu doświadczony doradca rolniczy na bieżąco informuje obsługiwane gospodarstwa w zakresie trendów rynkowych, zróżnicowania reguł skupu i innych niuansów charakterystycznych dla danej dziedziny działalności. To prawda, wiele gospodarstw obywa się bez pomocy doradców - część nich po prostu nie ufa tej profesji, nie wiedząc nic ani o przepisach regulujących taką specjalność, ani o samych firmach doradczych. W wielu jednak wypadkach obecność doradcy bywa po prostu niezbędna dla poprawy koniunktury w danym regionie.

 

Polskie rolnictwo a reguły ekonomii

Jak wiadomo, samo dofinansowanie nigdy nie rozwiązuje wszystkich problemów. Oprócz tego dotacje dla rolnictwa mają zawsze konkretne przeznaczenie, wiąże się to z koniecznością zachowania równowagi gospodarczej. Każdy system ekonomiczny przypomina system naczyń połączonych – podstawowym warunkiem wyrównania jakichkolwiek niedoborów jest umiejętnie kontrolowana cyrkulacja zarówno środków, jak i towarów. Zaś każdy program związany z rozwojem obszarów wiejskich uwzględnia podstawowe warunki tej cyrkulacji, czyli możliwości inwestycyjne gospodarstw rolnych oraz warunki ekonomiczne, finansowe i technologiczne danego regionu. Uzyskanie dotacji dla rolnictwa, albo kwalifikacja udziału w programie rozwoju obszarów wiejskich oznacza dostosowanie do wymogów tego programu. Ale osiągnięcie takiego dostosowania na ogół nie jest prostą sprawą, dlatego wymaga specjalisty z zewnątrz. Takim zawodowcem, który umożliwi zdobycie dotacji albo udział w programie inwestycyjnym jest doradca rolniczy. Dysponuje on zarówno wiedzą, jak i rozeznaniem w możliwościach zmian, dzięki bieżącemu monitorowaniu przepisów, planów rolnośrodowiskowych, doświadczeniu w przestawianiu gospodarstwa na produkcję metodami ekologicznymi, znajomości planów produkcji w gospodarstwach ekologicznych, jak i planów nawozowych, lub technologicznych z produkcji roślinnej, zwierzęcej, warzywniczej, sadowniczej, czy działów specjalnych. Jest tak dlatego, że programy wdrażane w celu stymulacji rozwoju obszarów wiejskich nigdy nie są skoncentrowane na pojedynczych dziedzinach działalności, a niemal zawsze nawiązują do szerszego kontekstu ekonomicznego. Bez fachowej wiedzy na temat ogólnej sytuacji skupienie na inwestycjach w obszarach wiejskich i wdrażania projektów, których celem jest rozwój lokalnych społeczności byłoby po prostu niemożliwe.

 

Doradca rolniczy – profesja z tradycjami

Warto wiedzieć, że fachowe doradztwo rolnicze nie jest dla polskiej gospodarki nowością. Jako specjalność rynkowa przeznaczona do działań realnego wsparcia gospodarki rolnej ma swoją historię, a co za tym idzie doradcy rolniczy dysponują sporym doświadczeniem w realizacji swojej misji. Programy rozwoju obszarów wiejskich nie są działaniami jednorazowymi – ich procedury powtarzają się, w innych wypadkach ewoluują w sposób możliwy do przewidzenia przez osoby obeznane z regułami dotacji, modernizacji gospodarstw, czy choćby rolnictwa ekologicznego, które też nie jest dla nas niczym nowym. Nie znaczy to jednak, że kiedy rolnik planujący inwestycję, a nie mający większego rozeznania w programach dofinansowania wpisze w wyszukiwarce internetowej frazę „profesjonalne doradztwo rolnicze” to po wyborze firmy doradczej zacznie współpracować z kimś z drugiego końca kraju, w dodatku nastawionym na inne warunki produkcji. Takiej sytuacji zapobiegają zawodowcy z LGD, czyli lokalnej grupy działania.

W bieżącym okresie lokalne grupy działania najczęściej kojarzą się z Programem Leader, czyli europejskim projektem rozwoju wsi. Ważną cechą programu Leader jest nakierowanie na oddolne inicjatywy lokalne, wymagające współpracy z samorządami województw. Nie trzeba być znawcą struktury administracyjnej by rozumieć, że między poziomem wojewódzkim, a samorządowym (zaangażowanym bezpośrednio z rozwój sytuacji na wsi) konieczny jest wytrawny pośrednik i mediator. Czyli doradca rolniczy.

 

LGD czyli consulting i strategie dla przedsiębiorcy rolnego

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności w jakich dotacje dla rolników pozwalają na poprawę poziomu produkcji i warunków życia na wsi staje się jasne, że doradztwo rolnicze – jako pośrednik między gospodarstwem a instytucją dzielącą pieniędzmi – musi być realizowane w sposób niezwykle precyzyjny. Stąd obecność doradców z LGD. Kim są ci doradcy? Otóż Lokalne Grupy Działania to forma profesjonalnego doradztwa rolniczego prowadzonego przez osoby obeznane ze specyfiką danego regionu. Wiadomo przecież, że nie chodzi o to, by pomocą regionowi zajmowały się osoby, które nigdy nie były na wsi, ani ludzie mający doświadczenie z produkcją rolną prowadzoną na drugim końcu kraju. Gdyby się zastanowić, to obecność lokalnych grup działania jest po prostu naturalną konsekwencją rzetelności doradztwa rolniczego. W kontekście wspomnianego przed chwilą Programu Leader lokalne grupy działania odgrywają bardzo ważną rolę. Dlaczego? Otóż Program Leader – program bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej – jest inicjatywą wspólnotową, angażującą lokalne władze, lokalne organizacje pozarządowe, przedsiębiorców, osoby planujące otwarcie własnej działalności i inne podmioty, ale zgodnie ze specyfiką regionu. Lokalne Grupy Wsparcia są tu niezbędne jako wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, pobudzanie aktywności środowisk lokalnych i ich zaangażowanie w tworzenie oraz realizację lokalnych strategii rozwoju.

 

Szybkie wdrożenia i udane inwestycje czyli LGD

Lokalne grupy działania zajmują się tą samą dziedziną co wszyscy doradcy, ich działania są jednak lepiej zaplanowane, realizowane z większą precyzją i przynoszą w efekcie rezultaty potocznie oceniane jako lepsze w porównaniu z urzędowymi ośrodkami doradztwa i firmami skoncentrowanymi wyłącznie na wdrażaniu programów, a nie na współpracy z obsługiwanymi gospodarstwami. Szacuje się, że trend poszukiwania doradców rolniczych z lokalnych grup w najbliższej przyszłości znacznie wzrośnie, szczególnie w takich dziedzinach jak zakładanie nowych biznesów przeznaczonych do działania na rynku rolnym, ekspansja polskich produktów agro (i oferujących je firm ) na rynkach zagranicznych, lokowanie zagranicznych inwestycji na polskiej wsi, poszukiwanie i tworzenie nowych rynków zbytu, czy łączenie, i komunikowanie kontrahentów.

Regulacja procesów biznesowych wciąż jest w wielu obszarach polskiego rolnictwa koniecznością, bez której trudno mówić o konkurencyjności naszych firm. Gospodarstwo rolne, jak każda inna firma zawsze dąży do wzrostu rentowności oraz wzrostu potencjału produkcyjnego, lub usługowego.

 

Można się też przekwalifikować, czyli o jeszcze kilka słów o lokalnych grupach działania

Ktoś mógłby powiedzieć, że w dziedzinie doradztwa rolniczego lokalne grupy nie wnoszą wiele poza lepszym rozeznaniem w sytuacji danego regionu. Otóż nic bardziej błędnego, ponieważ właśnie dzięki LGD na terenach wiejskich rozwija się działalność pozarolnicza. Profesjonalizm doradztwa wiąże się z umiejętnością znalezienia nowych perspektyw, do których należy coraz modniejsza aktywność turystyczna na terenach wiejskich, a także drobna i średnia przedsiębiorczość, która w najbliższych latach stanie się podstawą pozarolniczej infrastruktury gospodarczej polskiej wsi. Oczywiście, nie stanie się to samo z siebie – doradztwo rolnicze, a w szczególności lokalne grupy działania, dysponują odpowiednimi – opisanymi przez przepisy – narzędziami. Wśród nich na uwagę zasługuje między innymi premia na rozpoczęcie działalności. Pieniądze są przeznaczone dla tych, którzy zechcą spróbować swoich sił we wspomnianych dziedzinach – biznesu na terenach wiejskich i wiejskiej turystyki.

 

Doradztwo rolnicze – kwestie formalne

System doradztwa w Polsce opiera się na preferencjach poszczególnych regionów, liczą się jednak tylko te firmy doradcze które mają doświadczenie i gwarantują dzięki temu powodzenie związanych ze zdobywaniem dofinansowania przedsięwzięć. Polski system doradztwa rolniczego ma charakter publiczno-prywatny, tworzą go jednostki finansowane ze środków budżetowych oraz firmy prywatne. Tym co w tej chwili budzi największe zainteresowanie rolników w dziedzinie wdrażania programów inwestycyjnych i restrukturyzacyjnych są doradcy z lokalnych grup działania, czyli specjalność obecna wyłącznie w prywatnych firmach doradczych. Obok ułatwień w pozyskiwaniu środków finansowych na rozwój, lub restrukturyzację gospodarstwa rolnego oferują pomoc w sporządzaniu planów rozwojowych opartych o cele plany, cele krótko-, średnio- i długoterminowe, a także doradztwo agrotechniczne, zootechniczne i ekonomiczne, pomoc w wypełnianiu i realizacji wniosków o wsparcie finansowe gospodarstw domowych, rolnych i przedsiębiorstw, usługi księgowe, przygotowanie wniosków o płatności. Oczywiście ustawowym warunkiem takiej aktywności są odpowiednie uprawnienia, również te związane z ekspertyzami przyrodniczymi i klimatycznymi oraz z ubezpieczeniami.

Doradztwo rolnicze to także pomoc przy zakładaniu nowych biznesów ukierunkowanych na rynek rolny, a przy okazji wsparcie ekspansji polskich przedsiębiorstw i produktów polskiej wsi na rynkach zagranicznych. Realizacja programów restrukturyzacyjnych i aktywizacja przedsiębiorczości na polskiej wsi to również ułatwienie we wchodzeniu na polski rynek zagranicznych firm, nowe inwestycje i nowe możliwości współpracy. Optymalizacja procesów biznesowych jest szczególnie istotna w kontekście konkurencyjności polskich firm, a obecność doradcy rolniczego zapewnia najbardziej opłacalne wykorzystanie zasobów, co w rezultacie daje wzrost rentowności i potencjału produkcji lub usług.

 

Co jeszcze warto wiedzieć?

Na uwagę zasługuje, że część doradców działa w innych specjalnościach, między innymi w charakterze inspektorów rolnictwa ekologicznego, czy rzeczoznawców w zakresie pobierania próbek. Ułatwia im to nie tylko pomoc w planowaniu, ale również reprezentowanie interesów rolnika przed instytucjami i urzędami oraz umiejętne czuwanie nad przebiegiem przeprowadzanych w danym gospodarstwie kontroli dokonywanych agencje lub urzędy. Co się zyskuje w przypadku podjęcia współpracy z agencją doradztwa rolniczego, w ramach której działają LGD? Przede wszystkim większe dopłaty do gruntów, wiedzę o najnowszych naborach, dotacje na rozwój gospodarstwa lub firmy, załatwianie formalności, wypełnianie e-wniosków, rzeczowe propozycje dopłat ekologicznych i rolnośrodowiskowych, wdrażanie innowacji, reprezentację podczas certyfikacji rolnictwa ekologicznego, udział w szkoleniach, reprezentację na kontrolach i w negocjacjach z urzędami, wyższe dopłaty z racji dofinansowania projektów inwestycyjnych, zaś w dziedzinie rolnictwa ekologicznego – pomoc przy procesie certyfikacji gospodarstw dzięki współpracy z jednostkami certyfikującymi. Dzięki firmom doradztwa rolniczego prowadzone są również szkolenia w pozyskiwaniu Funduszy Unijnych w ramach PROW 2014-2020 oraz 2023-2027. Jak widać, profesjonalne doradztwo rolnicze jest nieodzowną częścią Strategii Rozwoju Gospodarstw Rolnych. Zadania realizowane przez doradców w zakresie zarządzania projektami i programami wdrażanymi na polskiej wsi pozwala na efektywną realizację przedsięwzięć ukierunkowanych na zaspokajanie potrzeb wewnętrznych danego przedsiębiorstwa/gospodarstwa lub potrzeb jego Klientów, zarówno tych o niewielkim potencjale, jak i dużych, o wysokim stopniu złożoności w zakresie obecności na rynku rolnym.